ABC van de Demervallei

Er beweegt heel wat in de Demervallei. Talrijke plannen maken dat de vallei er binnen 10 jaar heel anders zal uitzien dan nu. Met de veranderingen op til, vonden we het belangrijk ook eens achterom te kijken: van waar komen we? Hoe zag de vallei er vroeger uit? Eeuwenlang leefden mens en natuur zij aan zij in de Demervallei. Turfputten, vloeiweiden, stuwen en sluisjes, amers en coupures, steenbakkerijen en watermolens wisselden elkaar op een relatief kleine oppervlakte af.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dit alles drastisch. Het extensieve grondgebruik maakte plaats voor intensieve veeteelt, akkerbouw en populierenteelt. De Demer werd verder ingedijkt en rechtgetrokken. Hierdoor verloor de rivier zijn relatie met de omliggende vallei; de dynamiek van weleer ging verloren.

De inwoners raakten vervreemd met het landschap waarin ze wonen, terwijl dit landschap net het resultaat was van een eeuwenlange wisselwerking tussen mensen en hun omgeving.

Met het project ‘Het ABC van de Demervallei’, willen we het Demerlandschap leesbaar maken voor het breed publiek. Waarom ziet de vallei eruit zoals ze eruit ziet? Welke sporen van vroeger landgebruik zijn er nog terug te vinden? Aan de hand van het ABC brengen we de inwoners uit de regio weer in contact met de riviervallei en halen we de band met het landschappelijk erfgoed terug aan.

Per letter komt een typische streekeigenschap aan bod die in een brochure en affiche werden gegoten. De belangrijkste ingrediënten in de werkwijze zijn participatie, streekkarakter, cultuurhistorie en mondelinge zowel als geschreven bronnen rond streekidentiteit vertalen naar het brede publiek. Het ABC is een neerslag wat de streekbewoners als typerend en belangrijk voor de Demervallei hebben aangegeven.

Sinds de start van het project organiseerden we heel wat ABC-praatcafés en -wandelingen. Voor gidsen die met het ABC aan de slag willen hebben we een ABC-vertelbox samengesteld met 40 vertelplaten. De sprekende zwart-wit beelden laten je kennismaken met het rijke verleden van de Demervallei, de kleurenfoto’s tonen het mooie heden. De vertelboxen zijn beschikbaar op de toeristische diensten in alle Demergemeenten, in het bezoekerscentrum Huize Ernest Claes en in het bezoekerscentrum Webbekomsbroek in Diest.

Om het reeds aanwezige evenals nieuw erfgoedmateriaal duurzaam te ontsluiten ondernemen we samen met Heemkunde Vlaanderen actie om een erfgoedbank voor de Demervallei te ontwikkelen. Dit gebeurt met financiële steun vanuit de Demergemeenten Diest, Scherpenheuvel-Zichem, Aarschot, Begijnendijk en Rotselaar en de provincie Vlaams-Brabant. Als u interesse hebt om mee te werken aan dit project of als u uw eigen collectie op die manier aan het brede publiek wilt tonen, dan kunt u contact opnemen met het Regionaal Landschap Noord-Hageland vzw op het nummer 016 63 59 54 of info@rlnh.be.

Meer weten?
Evelien Janssens, algemeen coördinator
T 016 61 92 22 of evelien.janssens@rlnh.be

Meer informatie vind je ook in onze brochure 'Het ABC van de Demervallei. Een 'loop' door de geschiedenis.'