De knoteik, cultuurboom van het Hageland

Enkele knoteiken getuigen vandaag nog steeds van het traditionele landgebruik van vroeger. Ze zijn een mooi voorbeeld van het samengaan van mens en natuur en bepaalde vroeger in grote maten het uitzicht van het Noord- Hagelandse landschap.

Het knotten of regelmatig kappen van alle takken op een bepaalde hoogte leverde vroeger allerlei brand- en geriefhout op. De meeste knotbomen stonden op goed bereikbare plaatsen aan de randen van de dorpen, langs veldwegen en in de houtkanten die de akkertjes afschermden tegen ongewenste bezoekers. Maar de rol van de knoteik is in deze moderne tijd uitgespeeld. Het knotten is zwaar en tijdrovend werk en voor het snoeihout is nog weinig of geen belangstelling meer. Bovendien verdwenen nogal wat bomen bij ruilverkavelingen, schaalvergroting van de landbouw, de uitbreiding van woonkernen en industrie en andere ontwikkelingen van de laatste decennia. Het RLNH vzw wil met dit project deze merkwaardige cultuurbomen terug in de kijker zetten, de landschapsvervlakking tegengaan en een typisch voorbeeld van het traditioneel landgebruik bewaren en waar mogelijk versterken. Een bondige historische studie moet meer inzicht verschaffen over de geschiedenis en functie van deze knoteiken in de vorige eeuwen.

Wie zelf geïnteresseerd is in knoteiken, nog exemplaren weet staan die dringend aan onderhoud toe zijn of eventueel ook nieuwe knoteiken wil (laten) aanplanten, kan contact opnemen met: Erwin Dunon